: 0 546 421 22 48
Bilgi İçin: 0 546 421 22 48

Cinsel İstek Bozukluğu

cinsel isteksizlik bozukluğu nedir

Cinsel İsteksizlik Bozukluğu (CİB): Belirtileri, Nedenleri ve Tedavileri

Cinsel isteksizlik bozukluğu, bir kişinin cinsel uyarılmaya karşı isteksizlik ve kaçınma yaşadığı bir tür cinsel işlev bozukluğudur. Spesifik tiksinti, cinsel bir karşılaşmanın penetrasyon gibi bir yönüne veya öpüşme ve dokunma gibi daha genel eylemlere yönelik olabilir. CİB, cinsel istek veya uyarılmanın tamamen kaybına yol açmaz; cinsel isteksizlik yaşayan bireyler normal cinsel arzular yaşayabilir, fantezi kurabilir ve orgazm olmak için mastürbasyon yapabilir. 

Cinsel Tiksinme Bozukluğu Nedir?

Tanısal El Kitabı (DSM) daha önce cinsel isteksizlik bozukluğunu “başka bir psikiyatrik bozukluğa atfedilemeyen, bir cinsel partnerle her türlü genital temastan tekrarlayan veya sürekli aşırı kaçınma ile karakterize edilen” olarak tanımlamıştır. Artık cinsel işlev bozukluğu tanısı altında incelenmektedir.

CİB’nun bir fobi veya cinsel bozukluk olarak sınıflandırılması gerekip gerekmediği konusunda tartışmalar var. İlişkili kaygı, fobik tepkilere neden olacak kadar şiddetli olabilir, ancak fobik bir bozukluğun temel özelliği, korku veya kaygının belirli bir durum veya nesnenin varlığıyla sınırlı olmasıdır.

Cinsel işlev bozuklukları, tipik olarak bir kişinin cinsel olarak yanıt verme veya cinsel zevki deneyimleme yeteneğinde klinik olarak önemli bir rahatsızlıkla karakterize edilen bir grup bozukluktur. Bir kişi aynı anda birkaç cinsel işlev bozukluğuna sahip olabilir ve bu durumda tüm işlev bozuklukları teşhis edilmelidir. 

İki Tür Cinsel İsteksizlik Bozukluğu

İki tür cinsel isteksizlik bozukluğu vardır: Yaşam boyu varolan (birincil) isteksizlik ve edinilmiş (ikincil) isteksizlik:

  1. Birincil İsteksizlik:

Yaşam boyu tiksinme, bireyin sağlıklı ilk cinsel deneyiminden önce cinsel etkileşimlere verdiği olumsuz veya isteksiz tepkiden kaynaklanır. Bu cinsel zevk için cinsel eylemlerden kaçınan katı bir dinsel ortamda yetiştirildiğinde ortaya çıkabilir.

  1. Edinilmiş Nefret

Edinilmiş tiksinti ise, önce sağlıklı bir cinsel davranış dönemi yaşadıktan sonra, travma veya taciz gibi önemli bir olumsuz cinsel deneyime tepki olarak gelişir. Edinilmiş isteksizlik, belirli bir ilişkide mevcut olabilir ve bunun dışında olmayabilir.

İlginizi Çekebilir  Mantar Enfeksiyonları

Seksten Kaçınma Bozukluğu ve Aseksüellik

CİB genellikle diğer bozukluklar ve cinsel kimliklerle karıştırılır. Örneğin, erkeklerde hipoaktif cinsel istek bozukluğu , cinsel aktivite için tekrarlayan veya kalıcı bir istek eksikliğidir.

Kadın cinsel uyarılma bozukluğu, benzer semptomlara sahip başka bir hastalıktır. Yetersiz vajinal kayganlık, genişleme veya dış genital organların kendini vajinal ilişkiye hazırlaması gibi, cinsel uyarılmaya yönelik yeterli fiziksel tepkiyi sağlamada ve sürdürmede tekrarlayan veya kalıcı bir yetersizliktir. Psikolojik bir tepkiye karşı fiziksel bir tepkidir. Bunu kişiler cinsel uyarılma yaşarlar,  fiziksel olarak eylemlerde yeterince tepki gösteremezler.

Aseksüellik, sıklıkla cinsel bozuklukla karıştırılan bir kimliktir. Aseksüellik, cinsel yönelimleri açısından başkalarına karşı çok az cinsel çekim hisseden veya hiç hissetmeyen bireyleri ifade eder. Aseksüellik bir bozukluk değildir ve bu nedenle herhangi bir tedavi endike değildir.

Cinsel isteksizlik bozukluğu belirtileri

Cinsel korku ve kaçınmayı değerlendirmek ve cinsel isteksizlik bozukluğu semptomlarını anlamak için bazen DSM kriterlerine dayalı bir ölçek kullanılır.

CİB için şu belirti ve semptomlarına sahip olup olmadığınızı değerlendirebilirsiniz:

Başka biriyle cinsel ilişkiye girmekten korkuyorum.

Bir cinsel partnerle genital cinsel temasın tamamından veya neredeyse tamamından defalarca kaçındım.

Son zamanlarda cinsel korkularım nedeniyle cinsel ilişkilerden kaçındım.

Seks hakkındaki tutumlarımın anormal olduğuna inanıyorum

Seks hayatım her zaman bir tatminsizlik kaynağı olmuştur.

Cinsel ilişkiye girebileceğim durumlardan kaçınmaya çalışırım.

Cinsel İsteksizliğin Etkileri

CİB’nun insanlar ve ilişkileri üzerinde çeşitli etkileri olabilir; flört etmek veya potansiyel bir partnerle yalnız kalmak gibi cinsel olma potansiyeline sahip herhangi bir etkileşimden kaçınmak da buna dahildir.

Cinsel isteksizliğin diğer etkileri şunları içerir:

Romantik ilişkilerdeki gerginlikler

İlişkilerde güç mücadeleleri

Cinsel kaygı veya panik ataklar

Eğer isteksizlik travmatik bir deneyimden kaynaklanıyorsa, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) mümkündür.

İlginizi Çekebilir  Güvenli ve Sağlıklı Bir Gebelik İçin 

Cinsel Tiksinme Bozukluğunun Nedenleri

Cinsel isteksizlik bozukluğu, olumsuz cinsel deneyimlere ve mesajlara tepki olarak gelişir. CİB’nun sıklığı bilinmemektedir ve belirlenmesi zordur çünkü bu kişiler cinsel karşılaşmaların yanı sıra yakın ilişkilerden de kaçınırlar ve bu nedenle cinsel isteksizlik terapisine veya çift terapisi kliniklerine nadiren başvururlar.

CİB büyük ölçüde kadınlar tarafından bildirilmektedir. CİB’u olan erkeklerin ilişkilerden ve dolayısıyla cinsel performans kaygısı veya orgazm kaygısından kaynaklanan sıkıntıdan kaçınma olasılıkları daha yüksektir. Bazılarında CİB’nun gelişip bazılarında gelişmemesine neyin neden olduğu bilinmemekle birlikte, bu erkeklerde ailede anksiyete bozukluğu ve fobi öyküsü yaygındır. 

Sağlık koşulları ve tıbbi tedavi de cinsel problemlerin gelişmesinde rol oynayabilir.

Cinsel İsteksizlik Bozukluğu ile Nasıl Başa Çıkılır?

CİB ve bununla ilgili kaygıyla başa çıkmayı öğrenmek çok zor olabilir. Durum üzerinde kontrol kazanmanın yollarını belirleyin, gevşeme veya farkındalık pratiği yapın ve uyumsuz öğrenilmiş davranışın tedavisi için seksten kaçınma terapisine gitmeyi düşünün.

Cinsel isteksizlik bozukluğu ile başa çıkmanıza yardımcı olacak bazı ipuçları:

  1. Durum Üzerinde Kontrol Kazanmanın Yollarını Belirleyin

Partnerinizle arzularınızı belirleme, sağlıklı sınırlar koyma ve bu sınırları koruma becerinizi geliştirin. Hazır olduğunuzda, cinsel travma geçmişiniz de dahil olmak üzere cinsel geçmişinizi partnerinizle tartışın.

  1. Gevşeme veya Farkındalık Uygulaması Yapın

Nefesinizi ve kalp atış hızınızı kontrol ederek ve dikkatinizi şimdiki, güvenli alana yönlendirerek kaygı tepkilerini yönetmede etkilidir.

  1. Uyumsuz Öğrenilmiş Davranışı Ele Almak İçin Terapiye Gidin

Bir terapist, bu isteksizliği teşvik eden seksle ilişkili olumsuz düşünceleri keşfetmeye yardımcı olabilir. Bu düşünceler, sağlıklı cinsel davranışları teşvik edecek daha yararlı düşüncelere dönüştürülebilir.

CİB Tedavisi

Cinsel aktiviteye girme korkusu, gerçek riske kıyasla aşırı olduğunda, cinsel isteksizlik bozukluğu tedavisi önerilir. Tedavi seçenekleri arasında tıbbi yardım, psikoterapi ve fizik tedavi yer alır. 

Bireysel Terapi Seçenekleri

Bilişsel davranışçı terapi CİB’nu etkili bir şekilde tedavi edebilir. Duygusal düzenlemeyi iyileştirmek ve endişeli semptomları hedefleyen kişisel başa çıkma stratejileri geliştirmek için çarpık düşüncelere, inançlara ve tutumlara ve bunlara karşılık gelen davranışlara (tiksinme) meydan okumaya ve onları değiştirmeye odaklanır.

İlginizi Çekebilir  Gebelikte Kondom Kullanımı: Güvenli ve Bilinçli Gebelik

Psikodinamik psikoterapi, psişik acıyı cinsel tiksintilerinin bir bileşeni olarak bildirenler veya sorunlarını erken çocukluk sorunlarının semptomları olarak kavramsallaştıranlar için tercih edilen bir tedavi yöntemidir. Bu tedavi biçimi, daha derin çatışmaları, savunma mekanizmalarını ve aktarımı ele alır. Davranışsal stratejilerin ve içgörü odaklı yaklaşımların uygulanabilir.

Çift Terapisi Seçenekleri

Çift terapisi, ilişkinin her iki üyesinin de cinsel isteksizliği ve etkilerini etkili bir şekilde ele almasını sağlar. İletişim becerileri, müzakere becerileri, sistematik duyarsızlaştırma ve gevşeme becerilerini öğretir. Mümkünse doktor, psikolog, seks terapisti veya fizyoterapist dahil olmak üzere bir cinsel sağlık uzmanı ekibiyle işbirliği içinde çalışmalıdır.

Partneriniz Seksten Hoşlanmıyorsa Nasıl Destekleyici Olabilirsiniz?

Siz veya partneriniz cinsel açıdan isteksizseniz, destekleyici bir partnere sahip olmanın oldukça olumlu fark yaratabileceğini bilin. Durumlarına saygı duymayı, sınırlara güvenmeyi ve etkili bir şekilde iletişim kurmayı hedefleyin.

Destekleyici bir partner olmanın yolları şunlardır:

Partnerinize ve durumuna saygı gösterin; cinsel faaliyetlerde bulunmaları için onlara baskı yapmaktan kaçının.

İlişki içinde kontrol oluşturmaları ve sürdürmeleri için onları destekleyin.

Belirledikleri sınırlara saygı gösterin ve bunları kişisel bir küçümseme veya saldırı olarak görmekten kaçının; güç mücadelesine düşmekten kaçının, çünkü bu muhtemelen işleri daha da kötüleştirecektir.

Durumları ve deneyimleri hakkında eğitim almak ve etkili iletişim becerilerini öğrenmek için onlarla çift terapisine katılın.

Partnerinizle yakınlaşmanın tetikleyicilerini içermeyen alternatif yollar bulun; bu aranızdaki bağı güçlendirecek ve güven inşa edecektir.

Cinsel isteksizlik bozukluğunun üstesinden gelmek zor olabilir; ancak destekle semptomları yönetilebilir ve daha normatif cinsel deneyimler paylaşılabilir. Cinsel isteksizlik öğrenilmiş bir davranış olduğu için unutulabilir ve yerine yeni mesajlar alınabilir.